Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Nhà giàu sang, gia đình quyền quý, phú quý: "Ngọc đường" là một từ cũ dùng để chỉ một gia đình rất giàu có, sang trọng, có địa vị cao trong xã hội. Từ này thường gợi lên hình ảnh một ngôi nhà lớn, lộng lẫy.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • "Ấy ai hẹn ngọc thề vàng, Bây giờ kim mã ngọc đường với ai." (Truyện Kiều - Nguyễn Du) (Người ấy đã từng hẹn thề son sắt, giờ đây xe ngựa vàng, nhà cao cửa rộng [của người ấy] lại thuộc về ai?)
  • Trong câu chuyện cổ, nàng tiên thường giáng thế vào những ngọc đường. (Trong câu chuyện cổ, nàng tiên thường giáng thế vào những gia đình giàu sang, quyền quý.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Kim mã ngọc đường": Một thành ngữ cố định, thường xuất hiện trong văn học cổ, để chỉ sự giàu sang tột bậc, phú quý vinh hoa ("kim mã" là ngựa vàng, xe vàng; "ngọc đường" là nhà ngọc, nhà lộng lẫy).
  • Sống trong cảnh kim mã ngọc đường nhưng lòng vẫn không yên. (Sống trong cảnh giàu sang phú quý nhưng trong lòng vẫn không được an yên.)

Biến thể và từ gần giống

• Phú quý (tính từ/danh từ): Giàu có và sang trọng.
  • Sống trong cảnh phú quý. (Sống trong cảnh giàu sang.)
• Vinh hoa (danh từ): Vẻ vang, hiển hách, thường đi kèm với sự giàu có.
  • Theo đuổi vinh hoa phú quý. (Theo đuổi sự hiển vinh và giàu sang.)
• Quyền quý (tính từ/danh từ): Thuộc về tầng lớp quý tộc, có quyền thế và địa vị cao.
  • Xuất thân từ gia đình quyền quý. (Xuất thân từ gia đình có thế lực và địa vị cao.)

Từ đồng nghĩa

• Gia tộc giàu sang: Dòng họ, gia đình có nhiều của cải và địa vị.
• Môn đệ cao sang: Cửa nhà sang trọng, cao quý (cũng là từ cũ).

Lưu ý về từ vựng

• Từ cổ: "Ngọc đường" là một từ Hán Việt cổ, hiện nay ít được sử dụng trong ngôn ngữ nói hàng ngày. Từ này chủ yếu xuất hiện trong văn học cổ điển, thơ ca, hoặc khi muốn diễn đạt một cách văn chương, cổ kính.
• Hình ảnh biểu trưng: Từ này sử dụng hình ảnh "ngọc" (đá quý) và "đường" (căn nhà, sảnh đường lớn) để tạo nên ý nghĩa tượng trưng cho sự quý giá và sang trọng.

1. Nhà giàu sang (cũ): ấy ai hẹn ngọc thề vàng, Bây giờ kim mã ngọc đường với ai (K).